Cepte Kaçak Rekoru Kırıldı!

Yüzde 100’ü aşan vergi, 30 bini geçen pasaport kayıt ücreti ve sıfır taksite rağmen cep telefonunda hem ithalat rakamları hem de kayıt dışı kullanım rekor düzeye ulaştı.

GÜNDEM 14.02.2024, 14:07
Cepte Kaçak Rekoru Kırıldı!

Son yıllarda gerek ithalatı düşürmek, gerek yurtdışından yolcu beraberi telefon getirmek ve gerekse kayıtsız telefon kullanımını azaltmak amacıyla getirilen önlemler, bekleneni veremedi. İthalat adet olarak son 3 yılın en yüksek seviyesine yükselirken değer olarak tüm zamanların rekorunu kırdı. Benzer şekilde yolcu beraberi getirilen ve IMEI kaydı yapılan mobil cihaz sayısı 1 milyona yaklaşırken IMEI kaydı yapılmadan vergisiz kullanılan cihaz sayısı ise 1,5 milyonu geçti. Klonlanmış telefon sayısı ise 3,5-4 milyon ile yine rekor düzeye çıktı. Mobil İletişim Araçları ve Bilgi Teknolojileri İş Adamları Derneği (MOBİSAD) Başkanı Mustafa Kemal Turnacı, kısıtlayıcı önlemlerin tüketicileri kayıt dışına ittiği gibi ülkenin de vergi kaybına yol açtığını vurgulayarak, “Rakamlar gösteriyor ki bugüne kadar uygulanan reçete işe yaramadı. İthalat artmaya, kayıt dışı ise büyümeye devam etti. Tüketicinin telefona ulaşmasını zorlaştırmak yerine gerek taksit gerek de düşük vergi ile kolaylaştırmak hem kayıt dışını düşürecek hem de vergi kaybını azaltacaktır. Bir de bu yolun denenmesinde fayda var” dedi.

Salgın sonrası artan hızlanan teknolojik gelişmeler tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’de de mobilitenin artmasına yol açtı. 2022 sonu itibarıyla mobil abone sayısı 90.3 milyona ulaşırken rakamlar cep telefonu satışlarına da yansıdı. Yıllık 12 milyona yakın resmi satışın gerçekleştiği pazar, milyarlarca dolarlık büyüklüğe ulaştı. İthal ürünlerin hakim olduğu sektörde alınan sert önlemlere rağmen ithalat son yıllarda değerde olduğu gibi adette de yükselmeye devam etti. Türkiye'ye gelen akıllı telefonlardan hali hazırda önce yüzde 1 Kültür Bakanlığı payı, sonra yüzde 12 TRT Bandrol ücreti kesiliyor. Ardından tüm bu rakamlara yüzde 50’ye varan oranda ÖTV ve yüzde 20 de KDV ekleniyor. Yani toplam vergi oranı yüzde 100’ü geçiyor. Artan kur ise fiyatlara yansıyor. Bu da son yıllarda birçok markanın giriş segmenti ürünlerde Türkiye’de üretime başlamasına yol açtı.

İTHALATTA TÜM ZAMANLARIN REKORU

Ancak görünen o ki ne vergi yolu ile artırılan önlemler, ne yerli üretim atağı ne de taksit sınırı, pazarda beklenen etkiyi yaratmadı. Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre 2021’de 4,3 milyona kadar düşen ithal telefon adedi, geçen yılın tamamında 5,1 milyonu geçti. Cep telefonu ithalatına ödenen fatura ise 2 milyar 374 milyon dolar ile tüm zamanların en yüksek değerini gördü. Üstelik ithal edilen telefonların segmenti de yükseldi. Telefon başına ithalat değeri 2019’da 152 dolar iken söz konusu rakam takip eden yıllarda sırasıyla 195 dolar, 367 dolar, 296 dolar ve 463 dolara yükseldi. 2023 sonu itibarı ile bu rakamlara sadece vergilerin eklenmesi ile telefon başına değer en az 30 bin TL’yi buluyor.

Sektörde kayba yol açan bir diğer sorun ise yolcu beraberi telefon… Yetkili merciler bu alanda da önlemleri artırdı ve son 3 yılda kayıt ücretini 6 bin TL’lerden 2023’te 20 bin TL’ye ve bu yıl da 31 bin 692 TL’ye çıkardı. Ancak bu vergilere rağmen oluşan fiyat farkı bu kanalda da büyümeyi durduramadı. BTK verilerine göre, 2022 yılında 22,6 milyon cep telefonu kayıt altına alındı. Yurt dışından yolcu beraberinde getirilerek kayıt altına alınan cihaz sayısı 2022'de yıllık yüzde 666 artışla 844 bin 877'ye ulaştı 2023’ün 11 aylık döneminde ise söz konusu rakam 815 bin 289’a çıktı. Yılın tamamında bu rakamın 2022’yi de geride bırakarak 900 bine yaklaşması bekleniyor.

KLONLANMIŞ TELEFON SAYISI 4 MİLYONA ULAŞTI

Sektörde en büyük tehlike ise klonlama… Kullanılmayan telefonların IMEI numarasının kopyalanmasına dayanan bu alan kayıt dışı olduğu için kesin rakam bilinmiyor ancak sektör yetkilileri 3,5-4 milyona ulaşan bir rakamdan bahsediyor. 2021’de bu kapsamda 2 milyon adetlerden bahsedildiği düşünüldüğünde bu alanda da yüzde 100’e yakın bir artış olduğu görülüyor. Geçen yıl getirilen düzenleme ile kullanılmayan telefonların IMEI havuzundan silinme süresi düşürüldü ancak karar, çeşitli hazırlık süreçleri nedeni ile henüz uygulamaya geçmedi.

“ALINAN KARARLARI SONUÇLARI İLE DEĞERLENDİRMEK LAZIM”

MOBİSAD Başkanı Mustafa Kemal Turnacı, klonlama da dahil olmak üzere kayıt dışında tarihi zirvelerin yaşandığını söyledi. Turnacı Klonlama yöntemini ortadan kaldırmak amacıyla IMEI havuzundan silinme süresinin yıldan 1 yıla düşürülmesi kanunu, vatandaşların ve teknik servislerin mağdur olmaması için belirli geliştirme ve düzenleme sürecinden geçiyor. Yakın zamanda yürürlüğe girmesini bekliyoruz. Ancak görünen o ki ne kadar önlem alırsak alalım vatandaşın cep telefonu edinimini engelleyemiyoruz. Vatandaş dijitalleşmeyi özümsedi. Cep telefonu bir lüks olmaktan çıkıp ihtiyaç haline geldi. Bu nedenle cihaza ulaşım zorlaştıkça vatandaş alternatif kanallara yöneliyor ve bu kanalların başında da kayıt dışı geliyor. Çünkü kayıt içinde fi yatlar çok yüksek ve taksit yok” dedi. Taksit kısıtlamasının doğru tespit edilemediği ve denetim mekanizmasının da oturmaması nedeni ile vatandaşın daha yüksek faiz ödeyerek taksit ile alım yaptığını anlatan Turnacı, “Aldığımız kararlar vatandaşın işini zorlaştırsa da durduramıyor ve sektörün legal kanalını daraltmaktan başka bir sonuç da vermiyor. İyimser tahminler ile klonlama 3,5-4 milyona ulaştı. Bu alanda tarihi bir zirve bu rakam. İthalat ise yine zirvede. Alınan kararları sonuçları ile değerlendirmek lazım. Bizim sektörümüzde bu kararlar ne kadar işe yaradı bunu masaya yatırmak lazım” dedi.

Vatandaş illegal yola itiliyor

Tüm bunların daha önceki yöntemlerin çok da işe yaramadığının bir göstergesi olduğuna dikkat çeken Turnacı, “Vergi indirimi ve taksit uygulaması ile yurtdışı ile fi yat makasını düşürsek zaten bu yöntemlere ihtiyaç kalmayacak. Bir de bu yöntemi deneyelim. Diğer önlemlerin sonuca gitmediğini görüyoruz” ifadelerini kullandı. Hali hazırda yenilenmiş cihazlar hariç sıfır telefonda kredi kartına taksit yasağı var. Ancak kredilendirme sistemi ile 12 bin TL üzerinde 3 taksit olarak uygulanıyor. Turnacı, “Bugün ortalama 30 bin TL’lerde cihaz fi yatlarının oluştuğu noktada aylık 10 bin TL taksit ulaşılabilir olmaktan çıkıyor. Bu da vatandaşı alternatif illegal kanallara itiyor. Vatandaş zaten faiz ödeyerek yüksek taksitle alıyor. Bugün arama motorlarına yazın kapınızdan gelip taksitle telefon satanlara ulaşabilirsiniz. Bu kez kurala uyup taksit yapmayan cezalandırılıyor” dedi.

Yorumlar (0)
14
açık
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 38 102
2. Fenerbahçe 38 99
3. Trabzonspor 38 67
4. Başakşehir 38 61
5. Kasımpasa 38 56
6. Beşiktaş 38 56
7. Sivasspor 38 54
8. Alanyaspor 38 52
9. Rizespor 38 50
10. Antalyaspor 38 49
11. Gaziantep FK 38 44
12. A.Demirspor 38 44
13. Samsunspor 38 43
14. Kayserispor 38 42
15. Hatayspor 38 41
16. Konyaspor 38 41
17. Ankaragücü 38 40
18. Karagümrük 38 40
19. Pendikspor 38 37
20. İstanbulspor 38 16
Takımlar O P
1. Eyüpspor 34 75
2. Göztepe 34 70
3. Sakaryaspor 34 60
4. Bodrumspor 34 57
5. Ahlatçı Çorum FK 34 56
6. Kocaelispor 34 55
7. Boluspor 34 53
8. Gençlerbirliği 34 51
9. Bandırmaspor 34 50
10. Erzurumspor 34 44
11. Ümraniye 34 43
12. Manisa FK 34 40
13. Keçiörengücü 34 40
14. Adanaspor 34 39
15. Şanlıurfaspor 34 38
16. Tuzlaspor 34 38
17. Altay 34 10
18. Giresunspor 34 7
Takımlar O P
1. M.City 38 91
2. Arsenal 38 89
3. Liverpool 38 82
4. Aston Villa 38 68
5. Tottenham 38 66
6. Chelsea 38 63
7. Newcastle 38 60
8. M. United 38 60
9. West Ham United 38 52
10. Crystal Palace 38 49
11. Brighton 38 48
12. Bournemouth 38 48
13. Fulham 38 47
14. Wolves 38 46
15. Everton 38 40
16. Brentford 38 39
17. Nottingham Forest 38 32
18. Luton Town 38 26
19. Burnley 38 24
20. Sheffield United 38 16
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 95
2. Barcelona 38 85
3. Girona 38 81
4. Atletico Madrid 38 76
5. Athletic Bilbao 38 68
6. Real Sociedad 38 60
7. Real Betis 38 57
8. Villarreal 38 53
9. Valencia 38 49
10. Deportivo Alaves 38 46
11. Osasuna 38 45
12. Getafe 38 43
13. Celta Vigo 38 41
14. Sevilla 38 41
15. Mallorca 38 40
16. Las Palmas 38 40
17. Rayo Vallecano 38 38
18. Cadiz 38 33
19. Almeria 38 21
20. Granada 38 21
Namaz Vakti 25 Haziran 2024
İmsak 03:18
Güneş 05:05
Öğle 12:40
İkindi 16:32
Akşam 20:05
Yatsı 21:44