banner171

banner95

03.10.2022, 12:43

ERDEM!

İnsanlık, erdem konusunu yüzyıllardır boşuna işlemedi. Felsefe ve sosyoloji de, erdemi en üst norm olarak ulaşılması gereken bir hedef olarak belirledi. Aynı zamanda insanlık erdemi, uygulamak amacıyla sürekli bir üretim ve gelişim sürecinde tuttu. Din, gelenek, felsefe ve hukuk sistemleri, temelde erdemli insan yolculuğunda birer disiplin olarak yaşamın birer düzenleyicileri olarak varlığını devam ettirir.

Erdem kavramını kısaca; doğru olan şeyi yapmak, yanlış olan şeyi yapmamak olarak tanımlayabiliriz. Felsefe tarihine baktığımızda; “insanın ve yaşamın amacı nedir?” sorusunun karşılığı olarak “erdemli olmak” cevabı genel bir kabuldür.

Erdemli insanı teolojik bir kavram olarak ele aldığımızda; bütün dinlerde iyi ve kötüyü ayırt etme, devamında düşünce ve fiilde “iyi”yi tercih etmek olarak belirleyebiliriz. Dinin temelde, niyet olarak tanımladığı düşünce kavramını öncelediğini görürüz. “İyi”nin ilk olarak düşüncede başlaması gerekmektedir. Bu noktada “iyi” için bilginin zorunluluğu ortaya çıkar. İnsan önce ön kabul olarak kendi yetersizliğini görecek, sonra bu yetersizlikleri en aza indirmeye çalışacaktır. Dini bir kavram olarak “nefs” insanı, kontrolü altına alır ve “iyi”den uzaklaştırır. “Nefs”e hakim olunduğu ölçüde iyiye yaklaşılır. Bir insanın “iyi”yi tercih edebilmesi içinse bilgiye ihtiyacı vardır. Son kutsal kitap olan Kuran’ın da “oku” kelimesiyle başlamasından, bilgiyi öncelediğini görürüz.

Felsefi açıdan baktığımızda; en önemli filozoflardan Sokrates’e göre erdem tektir, o da “bilgi”dir. Bir başka anlatımla “erdem” bilgi gibi öğrenilebilen ve öğretilebilen bir değerdir. Sokrates’te bilginin (erdemin) başlangıcının insanın kendi yetersizliğini bilmesi olduğunu söyler. Sonrasında ise kişinin kendi ruhunu tanıyarak aklın yolunu seçmesine engel oluşturan tutkularını öğrenip onlara hâkim olmayı öğrenmesini önermektedir. O’na göre insan, tutkularının esiridir. Bu tutkuların dizginlenmesiyle özgürlüğe kavuşabileceğini söyler. Bu bağlamda özgür olmayan bir insanın iyiliğinden de bahsedemeyiz.

Hukuk disiplini ise “erdem”i bir kavram olarak tanımlayarak kanunlarda belirlememiştir. Ancak toplumsal yaşamın problemsiz bir şekilde yürümesi amacıyla insanların edimlerinin karşılığı olarak kötüye çeşitli yaptırımlar uygulamaktadır.. Kötüye yaptırımlar getiren hukuk, mefhum-u muhalifinden baktığımızda “iyi”nin tercih edilmesini dolaylı olarak emretmektedir. Nitekim Türk Medeni Kanununun 3. Maddesinde “- Kanunun iyiniyete hukukî bir sonuç bağladığı durumlarda, asıl olan iyiniyetin varlığıdır.” hükmü yer almıştır. Niyetin iyiliğini koruma altına almıştır. Hukuk, kişinin bir fiili işlerken “iyi”yi tercih edeceğini varsayarak hareket eder. Bundan dolayıdır ki; kanunlarda suç olarak tanımlanan bir fiilin faili olduğunda, “bunun suç teşkil edeceğini bilmiyordum” mazeretini kabul etmez. “İyi” ve “kötü”yü ayırt edebildiğini öngörür. “İyi” tercih etmesi gereken kişinin zorunlu olarak bilgi sahibi olması gerekir. Buradan hareketle bir insanın niyetinin “iyi” olabilmesinin de ancak bilgiyle var olabileceğini söyleyebiliriz.

“Erdem”i bir bilnç düzeyi olarak değerlendirebiliriz, bu bilinç düzeyine erişen insanı da erdemli bir insan olarak görebiliriz. Bu bilinç düzeyi, insana öncelikle iç dünyasında niyet olarak “iyi”yi, sonrasında fiil olarak “iyi” davranmayı bir tercih olarak benimser. Erdemli insan; hem toplumla münasebetinde iyi”yi, hem de doğal yaşam içinde hayvan ve bitkilerle birlikte yaşamında“iyi”yi tercih edendir.

"Erdemli bir insan olmalıyız"

Birey olarak insan, kendi dünyasında yaşamına dair işlevini yerine getirmesiyle iç huzurunu yakalar. Bu huzurla verdiği kararlar bir edime dönüştüğünde “iyi”lik oluşur. Böylece birey kendinde erdemi var ederek kendi uyumunu sağlar ve mutlu olur.

Toplumsal olarak da toplumu oluşturan birey ve sınıfların kendi görevlerini en iyi şekilde yapması, sınıflar arasındaki uyumun sağlanması, toplumsal mutluluğu kazandırır. Bu demektir ki erdem, bireysel ve toplumsal mutluluğu kazandıran temel kavramdır.

Erdemli insan; bilge, cesur, ölçülü ve adil olmalıdır. Her insan bunlarla donanmalıdır. Hem kendi mutluluğu hem de bütün bir doğa ile uyumu için bu elbiseyi hiç çıkarmamalıdır.

Erdem, varlık için en iyi olanın gerçekleştirilmesidir.

Yorumlar (11)
Mehmet mutlu 2 ay önce
Çok teşekkür ederim asım bey mümin erdemli olmalıdır ayna olmalıdır davranışlarıyla topluma başarılarınızın devamını temenni ediyorum selamlar
Karahan 2 ay önce
Çok güzel, bilgilendirici bir yazı
İbrahim 2 ay önce
Kavramları anlaşılır ve açıklayıcı anlatımınız çok iyi yazılarınızin devamını bekliyorum.
Malik yücekaya 2 ay önce
Çok güzel etkili bir anlatım yüreğine sağlık abim
Ahmet şahin 2 ay önce
Allahına gurban asım abi.
Bünyamin Gökçe 2 ay önce
İyi insan ve güzel insanlar, yaşanılabilir bir dünya için çok gereklidir.
Ömer Faruk 2 ay önce
Toplumumuzdaki sosyolojik sorunların birçoğunun temelinde işlediğiniz konu yatmaktadır. Ne yazık ki bu sorunlara ne eğilen var, ne dikkat çeken var, ne de neşter vuran. Tebrik ederim, güzel yazı.
Caner Çevik 2 ay önce
Aydınlatıcı bir yazıydı
Bütün Yorumları Görmek İçin Tıklayın
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 13 29
2. Galatasaray 13 27
3. Adana Demirspor 13 24
4. Konyaspor 14 24
5. Başakşehir 13 24
6. Kayserispor 14 23
7. Trabzonspor 13 23
8. Beşiktaş 13 22
9. Alanyaspor 14 17
10. Gaziantep FK 13 16
11. Antalyaspor 12 16
12. Giresunspor 13 15
13. Kasımpaşa 13 15
14. Hatayspor 13 14
15. Karagümrük 13 13
16. Ankaragücü 13 13
17. Sivasspor 14 11
18. İstanbulspor 13 8
19. Ümraniye 13 7
Takımlar O P
1. Eyüpspor 16 37
2. Samsunspor 15 27
3. Keçiörengücü 15 26
4. Rizespor 14 25
5. Pendikspor 14 25
6. Bodrumspor 15 25
7. Boluspor 14 25
8. Manisa FK 15 24
9. Bandırmaspor 15 24
10. Sakaryaspor 16 22
11. Adanaspor 15 18
12. Göztepe 14 18
13. Altay 14 18
14. Tuzlaspor 15 16
15. Erzurumspor 15 14
16. Altınordu 15 12
17. Ö.K Yeni Malatya 15 11
18. Gençlerbirliği 15 7
19. Denizlispor 15 6
Takımlar O P
1. Arsenal 14 37
2. M.City 14 32
3. Newcastle 15 30
4. Tottenham 15 29
5. M. United 14 26
6. Liverpool 14 22
7. Brighton 14 21
8. Chelsea 14 21
9. Fulham 15 19
10. Brentford 15 19
11. Crystal Palace 14 19
12. Aston Villa 15 18
13. Leicester City 15 17
14. Bournemouth 15 16
15. Leeds United 14 15
16. West Ham United 15 14
17. Everton 15 14
18. Nottingham Forest 15 13
19. Southampton 15 12
20. Wolves 15 10
Takımlar O P
1. Barcelona 14 37
2. Real Madrid 14 35
3. Real Sociedad 14 26
4. Athletic Bilbao 14 24
5. Atletico Madrid 14 24
6. Real Betis 14 24
7. Osasuna 14 23
8. Rayo Vallecano 14 22
9. Villarreal 14 21
10. Valencia 14 19
11. Mallorca 14 19
12. Real Valladolid 14 17
13. Girona 14 16
14. Almeria 14 16
15. Getafe 14 14
16. Espanyol 14 12
17. Celta Vigo 14 12
18. Sevilla 14 11
19. Cadiz 14 11
20. Elche 14 4
Namaz Vakti 04 Aralık 2022
İmsak 05:58
Güneş 07:24
Öğle 12:27
İkindi 15:00
Akşam 17:21
Yatsı 18:42