ABD'de hava trafik kontrol merkezlerini etkileyen iletişim ve radar arızasının perde arkası ortaya çıktı. Ülke genelinde 4 saat boyunca uçak kalkışlarını durduran arızanın, eskiyen hava trafik kontrol altyapısındaki ağ anahtarları ve yönlendiricilerin aşırı veri yükü nedeniyle düzgün çalışmamasından kaynaklandığı açıklandı.
ABD'DE TÜM UÇAK KALKIŞLARI DURDURULDU
ABD'de 13 Kasım'da hava trafik kontrol merkezlerinde yaşanan iletişim sorunu, ülke genelinde havacılık trafiğini durma noktasına getirdi. Federal Havacılık İdaresi (FAA), radar ve haberleşme sistemlerinde meydana gelen aksaklıklar nedeniyle güvenlik tedbiri olarak bütün havalimanlarında uçak kalkışlarını durdurdu.
ABD Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, "FAA, tüm ABD hava trafik kontrol merkezlerini etkileyen bir iletişim sorunu nedeniyle ülkedeki bütün havalimanlarında kalkışları durdurma kararı aldı. FAA teknisyenleri sorunu araştırıyor. Yeni bilgiler geldikçe anında güncellemeler paylaşacağız" ifadelerini kullandı.
FAA, ülke genelindeki hava trafik kontrol frekanslarında ve radar sistemlerinin işleyişinde birden fazla aksaklık tespit edildiğini doğruladı. Kurum, uluslararası uçuşların durumunun ayrı ayrı değerlendirileceğini ve güvenlik koşulları sağlanana kadar kalkışlara izin verilmeyeceğini bildirdi.
ABD Ulusal Hava Durumu Servisi (NWS) de ülke genelinde internet ve iletişim sistemlerinde sorunlar yaşandığını duyurdu. Kurum, radar.weather.gov adresindeki hava durumu radar hizmetinin de kesintiden etkilendiğini açıkladı.
11 EYLÜL'DEN BU YANA İKİNCİ KEZ YAŞANDI
ABD'de ülke genelindeki uçuşların durdurulması, 11 Eylül 2001 saldırılarından bu yana ikinci kez yaşandı.
Ocak 2023'te FAA'nın NOTAM sisteminde meydana gelen arıza nedeniyle ülkedeki iç hat uçuşları yaklaşık 90 dakika boyunca durdurulmuştu.
Son olayda ise kalkışlara getirilen kısıtlama yaklaşık 4 saat sürdü.
ARIZANIN NEDENİ ORTAYA ÇIKTI: ESKİ SİSTEMLER AŞIRI YÜK ALTINDA KALDI
ABD Ulaştırma Bakanı Sean Duffy ile İç Güvenlik Bakanı Markwayne Mullin, Beyaz Saray'da düzenledikleri ortak basın toplantısında arızanın nedenine ilişkin açıklamalarda bulundu.
Duffy, hava trafik kontrol sistemlerinde kullanılan eski ağ anahtarları ve yönlendiricilerin aşırı veri yükü nedeniyle düzgün çalışmadığını belirtti.
Duffy, "Anahtarlarımız ve yönlendiricilerimiz veri nedeniyle aşırı yüklendi. Yönlendiricilerden gelen bilgilerde tutarsızlıklar oluşmaya başladı. Bu nedenle sistemi kapattık" dedi.
Sorunun ABD Doğu saatiyle 15.36'da başladığını aktaran Duffy, ülke genelindeki hava trafik kontrol merkezlerinde, radar sistemlerinde ve yaklaşma kontrol tesislerinde istikrarsızlık yaşandığını söyledi.
Bakan, radar ve iletişim sistemlerinin tamamen devre dışı kalmadığını, havadaki uçakların güvenli şekilde iniş yaptığını açıkladı. Duffy, ABD'nin eskiyen hava trafik kontrol altyapısına dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:
"İnanılmaz derecede eski bir hava trafik kontrol sistemimiz var. Eski anahtarlarımız, eski yönlendiricilerimiz var. 1980'lerden kalma bakır hatları kullanıyoruz. Sistem aşırı yüklendi."
İç Güvenlik Bakanı Mullin de yeni ekipmanların ve teknolojilerin eski altyapı üzerindeki yükü artırdığını belirtti. Mullin, "Yeni ekipmanlar ve yeni teknolojiler kuruluyordu. Bunlar eski sistemi aşırı yüklemeye başladı" dedi.
Duffy, yeni kurulan ekipmanların arızalanmadığını ve sorunun eski iletişim altyapısından kaynaklandığına ilişkin güçlü bulgular bulunduğunu ifade etti. ABD genelindeki uçuş krizi binlerce seferin iptal edilmesine ve gecikmesine neden oldu. FlightAware verilerine göre ilk aşamada 6 binden fazla uçuş iptal edildi, 8 binden fazla uçuş gecikme yaşadı.
Duffy, kalkışların durdurulduğu sırada ABD hava sahasında yaklaşık 3 bin 500 uçağın bulunduğunu açıkladı.
Havacılık analiz şirketi Cirium'un verilerine göre en az 827 uçuşun rotası değiştirildi. Bu uçuşlardan 670'i kalkış yaptığı havalimanına geri dönerken 157'si başka havalimanlarına yönlendirildi.
UÇUŞ YASAĞI KALDIRILDI, NORMALE DÖNÜŞ GÜNLER SÜREBİLİR
FAA, sistemlerin güvenliğini test ettikten sonra ülke genelindeki kalkış yasağını ABD Doğu saatiyle 20.15'te, Türkiye saatiyle 14 Kasım 04.15'te kaldırdı.
Ulaştırma Bakanı Duffy, "Hava sahasını yeniden açtık. Bu, bütün uçuşların hemen gerçekleşeceği anlamına mı geliyor? Hayır. Süreç yavaş ilerleyecek" dedi.
American Airlines, Delta Air Lines, United Airlines ve Southwest Airlines uçuşlarını kademeli olarak yeniden başlattı. Ancak hava yolu şirketleri, uçakların ve mürettebatın yeniden planlanan noktalara yerleştirilmesinin zaman alacağı konusunda yolcuları uyardı.
Duffy, normal uçuş düzenine dönüşün birkaç gün sürebileceğini belirtti. American Airlines da yaptığı açıklamada, uçuşların durdurulması kararının kaldırılmasının ardından bütün birimlerin yolcuların seyahatlerini mümkün olan en kısa sürede tamamlaması için çalışacağını duyurdu.
SİBER SALDIRIDAN KAYNAKLANDIĞINA DAİR BULGU YOK
İç Güvenlik Bakanı Markwayne Mullin de kamuoyunda olay ile Microsoft arasında bağlantı kurulduğunu ancak böyle bir bağlantının bulunmadığını söyledi.
Şu ana kadar herhangi bir siber saldırı bulgusuna rastlanmadığını belirten Mullin, ekiplerin konuya ilişkin çalışmalarını sürdürdüğünü kaydetti.
Mullin, hükümetin tüm kurumlarıyla benzeri görülmemiş bir hızla hareket ettiğini, havalimanları, yerel yönetimler ve eyaletlerle işbirliği içinde çalışarak yardıma ihtiyaç duyabilecek yolcuların ihtiyaçlarını karşılamaya çalıştıklarını anlattı.
"Şu anda işler doğru yönde ilerliyor gibi görünüyor." ifadelerini kullanan Mullin, halkın güvenliğinin süreç boyunca hiçbir zaman tehlikeye girmediğini vurguladı.





