banner171

banner95

Uzmanlar Uyardı: "Kademeli Açılma Olmazsa İşimiz Zor"

Ramazan Bayramı'nı da içine alan 17 günlük tam kapanma, bir hafta sonra sona eriyor. Tam kapanmayla geçen günlerin ardından en merak edilen soru, "Kapanmadan sonra açılma nasıl olacak?" oldu. Uzmanlar, "Bir hafta sonra eskisi gibi 'tam açılma' olursa attığımız taş ürküttüğümüz kurbağaya değmeyecek" diyor.

GÜNDEM 10.05.2021, 13:18 10.05.2021, 13:25
Uzmanlar Uyardı: "Kademeli Açılma Olmazsa İşimiz Zor"

Hürriyet gazetesi yazarı Fulya Soybaş, tam kapanmanın ardından gelmesi muhtemel tedbirleri ve normalleşme döneminde dikkat edilmesi gerekenleri uzmanlarla konuştu. Soybaş, şunları aktardı:

'Attığımız taş ürküttüğümüz kurbağaya değsin'

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD Başkanı Prof. Dr. İlyas Dökmetaş geçtiğimiz mayıs-haziran aylarında tam kapanma sonrası vaka sayılarının 2 binlere düştüğünü ancak hemen sonrasındaki 'tam' açılma ile 2-3 ay gibi kısa bir sürede rakamların yeniden 30 binlere dayandığını hatırlatarak, şöyle devam ediyor:

"2. pik böyle yaşandı. Yaz sonu mecbur bir kapanmaya daha gittik, yine rakamları 5 binlere çektik. Sonrasındaki bir açılma daha! Bu sefer 60 binlere çıktık. Tarih tekerrür etmesin. Bu 7 gün sonunda, ben rakamların 10 bin civarında seyredeceğini düşünüyorum, ama diyelim 5 bin hatta 2 binlere düştü.

Eğer açılmada eski hataları yaparsak aşılama devam ediyor olsa dahi, vaka sayıları kısa sürede yeniden 20-30 binleri bulur. ‘Attığımız taş ürküttüğümüz kurbağaya değsin.’ Akılcı davranmalı, kademeli açılmaya gitmeliyiz, yoksa işimiz zor."

Kamuda mesai

Prof. Dr. Dökmetaş önce kamuda sonrasında da özel sektörde kademeli mesai uygulamasına gidilmesini öneriyor ve "Mesela bir grup sabah 8'de başlayıp 16 gibi bitirse, diğer grup 12'de başlasa akşam 8 gibi bitirse... Böylelikle yollarda, toplu ulaşımda yoğunluk yaşanmaz. Vatandaşlar da iş yetiştirme telaşıyla sokaklarda kalabalık ve uzun kuyruklar oluşturmazlar" diyor.

Restoran ve kafe sahiplerinin bu süreçte ekonomik açıdan yorulduğunu, bir açılma beklendiğinin farkında olduğunu söyleyen Prof. Dr. Dökmetaş sınırlı sayıda masa, sıkı tedbirler ve açık hava koşulu ile açılabilecekleri kanaatinde.

Şöyle örneklendiriyor:

"Bizim için kapalı alanlar ve bu alanlarda uzun süre maskesiz oturmak çok tehlikeli. Tecrübe ile sabit ki bu ortamlarda bulaş riski çok yüksek. O nedenle restoran, kafe sahipleri önceden sigara içme alanı olarak kullanılan açık alanları / bahçeleri yeniden düzenleyip, müşterilerini, HES kodu, hijyen ve masa aralığı kurallarına uyarak, burada ağırlayabilir."

'Seyahat kısıtlamaları devam etmeli'

Tam kapanmaya girmeden önce Türkiye haritası kıpkırmızıydı. Hedef maviye döndürmek. Yeter mi? Yetmez. Haritayı hem maviye döndüreceksiniz hem de mavide kalmasını sağlayacaksınız. O nedenle bir süre daha, hele de kırmızı, turuncu bölgelere giriş-çıkışın sıkı denetlenmesi lazım. Daha önce de söyledim; ‘Ateşi Anadolu’ya gönderdik.’ Herkes köyüne, yazlık evlerine gitti. Bunun dönüşü var. Gelecek olanlara büyük görev düşüyor. Döndükten sonra mutlaka kendilerini bir süre izole etsinler. Geldikleri yerden bir varyant getirdiler mi? Bunu kimse bilemez.

'Aşılama hızlanmalı'

Keşke fırsat yaratılsa, bu kapanma süreci 1 hafta daha uzatılsa ve bu süreçte aşılama hızlansa. Mayıs sonu itibariyle 1. doz aşılamanın 20 milyon üzerine çıkması lazım ki olumlu konuşabilelim. Şu an 10 milyondan fazla kişiye iki doz birden yapıldı, 4 buçuk milyon kişi de hastalığı yendi. Buna tespit edilemeyen (asemptomatik) vakaları da ekleyin, bağışıklık oranı yüzde 30-40’larda demek. Aşılama arttıkça toplumsal bağışıklık da artacak, yüzde 50-60’ı geçtiği zaman rahat edeceğiz."

'Nitelikli filyasyon şart'

Halk sağlığı uzmanı Prof. Dr. Nuriye Ortaylı 17 Mayıs sonrası, DSÖ tavsiyelerine göre, son kapatılan yerlerin ilk açılması gerektiğini söylüyor, bu kapsamda da önceliğin okullara verilmesi gerektiğini savunarak, "Çocuklarımız 1 buçuk yıllarını kaybetti. Bir an önce eğitime dönülmesi şart" diyor. Tabii bunun olması için de vaka sayılarının düşmesi, düştüğü noktada da kalması gerekli. Peki ama nasıl?

Prof. Dr. Ortaylı sınır kapılarının açık kalması/sıkı kontrol uygulanmaması halinde vaka sayılarının düşse bile 4-5 hafta sonra yeniden artabileceğini belirterek, şöyle örneklendiriyor:

"Öncelikli hedef turizm değil vaka sayılarını düşürmek olmalı. İstanbul’da Güney Afrika ve Hindistan varyantları tespit edildi. Mutant virüsler gerçekten çok tehlikeli. Bir, sınırlar kontrol altına alınmalı, seyahat kısıtlamaları olmalı. İki, şu an tam kapanma var ama nüfusun yüzde 50’den fazlası da aktif, çalışıyor. Bu da sıkıntılı. Üç, filyasyon ekipleri, herkese ulaşıyor ama yaptıkları işin daha nitelikli olması lazım.

Mesela, hastaları tek başına bırakmak yerine, hastaneler ya da kurumlarda izole edebiliriz. İşyerlerine yaygın tarama yapabiliriz. Şu an sokaklarda bile tarama yapmamız lazım ki hastalığı belirtisiz atlatanları, az belirtisi olanları yakalayıp salgını kontrol altına alalım. Mayıs başı alınan tedbirler meyvesini ancak 15-16 Mayıs gibi verir ve sonrasında alınacak önlemler ile bunun sürdürülebilir olması şarttır."

17 Mayıs planı

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay ve İçişleri Bakanı Süleyman Soylu tam kapanmanın 19 Mayıs'a dek uzayıp uzamayacağı sorusuna "Böyle bir değerlendirmemiz bugün itibarıyla yok" şeklinde yanıt vermişlerdi. Ancak her ikisi de açık kapı bıraktı ve 19 Mayıs’ı da kapsayacak 3 günlük ek uzatma için gelecek verilere işaret etti.

Bu arada kapanma uzasa da uzamasa da hükümetin 'kademeli' açılış formülü üzerinde çalıştığı da biliniyor. Formüle göre birinci aşamada okulların açılması ve sınavların yapılması, ikinci aşamada kuaför-berber, AVM’ler ve küçük esnafın açılabileceği ifade ediliyor. Kafe ve restoranlar ise üçüncü aşamada, masa sınırlaması ve dış mekân şartıyla, denkleme girebilecek.

Yorumlar (0)
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 13 29
2. Galatasaray 13 27
3. Adana Demirspor 13 24
4. Konyaspor 14 24
5. Başakşehir 13 24
6. Kayserispor 14 23
7. Trabzonspor 13 23
8. Beşiktaş 13 22
9. Alanyaspor 14 17
10. Gaziantep FK 13 16
11. Antalyaspor 12 16
12. Giresunspor 13 15
13. Kasımpaşa 13 15
14. Hatayspor 13 14
15. Karagümrük 13 13
16. Ankaragücü 13 13
17. Sivasspor 14 11
18. İstanbulspor 13 8
19. Ümraniye 13 7
Takımlar O P
1. Eyüpspor 16 37
2. Samsunspor 15 27
3. Rizespor 15 26
4. Pendikspor 15 26
5. Keçiörengücü 15 26
6. Bodrumspor 15 25
7. Boluspor 15 25
8. Manisa FK 15 24
9. Bandırmaspor 15 24
10. Sakaryaspor 16 22
11. Altay 15 21
12. Adanaspor 15 18
13. Göztepe 14 18
14. Tuzlaspor 15 16
15. Erzurumspor 15 14
16. Altınordu 15 12
17. Ö.K Yeni Malatya 15 11
18. Gençlerbirliği 15 7
19. Denizlispor 15 6
Takımlar O P
1. Arsenal 14 37
2. M.City 14 32
3. Newcastle 15 30
4. Tottenham 15 29
5. M. United 14 26
6. Liverpool 14 22
7. Brighton 14 21
8. Chelsea 14 21
9. Fulham 15 19
10. Brentford 15 19
11. Crystal Palace 14 19
12. Aston Villa 15 18
13. Leicester City 15 17
14. Bournemouth 15 16
15. Leeds United 14 15
16. West Ham United 15 14
17. Everton 15 14
18. Nottingham Forest 15 13
19. Southampton 15 12
20. Wolves 15 10
Takımlar O P
1. Barcelona 14 37
2. Real Madrid 14 35
3. Real Sociedad 14 26
4. Athletic Bilbao 14 24
5. Atletico Madrid 14 24
6. Real Betis 14 24
7. Osasuna 14 23
8. Rayo Vallecano 14 22
9. Villarreal 14 21
10. Valencia 14 19
11. Mallorca 14 19
12. Real Valladolid 14 17
13. Girona 14 16
14. Almeria 14 16
15. Getafe 14 14
16. Espanyol 14 12
17. Celta Vigo 14 12
18. Sevilla 14 11
19. Cadiz 14 11
20. Elche 14 4
Namaz Vakti 09 Aralık 2022
İmsak 06:02
Güneş 07:28
Öğle 12:29
İkindi 15:00
Akşam 17:21
Yatsı 18:42