Uzmanlar Sahada: Malatya Fayı İnceleme Altında!

İstanbul Teknik Üniversitesi ve Çin'den gelen araştırmacılar 6 Şubat depremlerinde gözlerin çevrildiği Malatya Fayı üzerinde inceleme yapıyor. Ekiplerin çalışmaları 3 yıl sürecek.

GÜNDEM 09.07.2024, 17:35
Uzmanlar Sahada: Malatya Fayı İnceleme Altında!

TÜBİTAK ve Çin Bilim Akademisi’nin desteği ile 6 Şubat depremlerinin ağır tahribata yol açtığı Malatya’da uzmanlar Malatya fayını yakın takibe aldı. Asrın felaketi sonrası Malatya Fayının durumunu araştıracak olan ekip, Malatya’nın Arguvan ilçesi kırsalında teknolojik cihazlar ile Mayıs ayından bu yana çalışmalarını sürdürüyor.

Çalışmaların 3 Yıl Sürmesi Bekleniyor

İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Jeoloji Mühendisliği Bölümünden Jeolog Doç. Dr. Cengiz Zabcı, Jeolog Doç. Dr. Taylan Sançar ve Çin’den gelen uzman bir ekip tarafından gerçekleştirilen çalışmaların ise 3 yıl sürmesi bekleniyor. Çalışmalar hakkında basın mensuplarına bilgi veren İTÜ Jeoloji Mühendisliği Bölümünden Jeolog Doç. Dr. Cengiz Zabcı, şu anda Malatya fayının bulunduğu alan üzerinde çalışma yaptıklarını belirterek, “6 Şubat 2023 depremleri ülkemizde çok ağır bir zayiat hem can hem de mal kaybına yol açtı. Depremin ilk olduğu günden beri sürekli sahada veya bilgisayar başında bu depremin etkilerini ve bundan sonra olabilecekleri üzerine kafa yorarak çaba gösteriyoruz. Bunların bir tanesi de bu Malatya fayı. Bu kapsamındaki çalışmalar yaklaşık 3 sene sürecek. İlk ayak Mayıs ayında ölçümlerle başladı. Yer bilimlerinin hemen hemen bütün disiplinlerini kullanarak çalışmaya çaba gösteriyoruz. Amacımız 3 sene sonucunda bu Malatya fayının depremselliği hakkında daha elle tutulur veri üretmek, parametreleri sağlamak. Bunun sayesinde belki de bölgede ve çevrede daha sağlıklı depreme dirençli kentleşme konusunda adım atılmasını sağlamak” şeklinde konuştu.

"Malatya Fayı Ayrı Bir Yapı"

Yedisu Fayının son durumu hakkında sorulan soruya da cevap veren Doç. Dr. Zapcı, “Yedisu fayı dediğimiz, Kuzey Anadolu fayının bir parçası aslında. Yani çok apayrı bir sistem. Türkiye’ye baktığınız zaman Anadolu çevresinde 2 tane büyük fayla sınırlanıyor. 2 tane doğrultu atımlı fayla sınırlanıyor. Bunlardan bir tanesi Anadolu’nun kuzey sınırını oluşturan Kuzey Anadolu fayı. Doğu sınırını ise Doğu Anadolu fayı oluşturuyor. Bunlar bizim levha sınırı diye tabir ettiğimiz türde yapılar. Bunların üzerinde çok basitleştirerek söyleyeyim biriken yamulma veya enerji çok yüksek. Yani Kuzey Anadolu fayında yılda yaklaşık kabaca ortalama 20 mm’lik bir hareket birikiyor. Doğu Anadolu fayında bu 10 mm. Malatya fayı ise çok ayrı. Anadolu’nun içerisinde iç deformasyonu ile alakalı ama varlığını gene aynı tektonik ortama yani aynı kuvvetlere bağlı olan bir fay bir zayıflık zonu. Baktığımız zaman Yedisu Fayı kırıldığı zaman uçlarında statik olarak stres transfer edecektir. Malatya fayı ayrı bir yapı. Ama dinamik şartlar var ki açıkçası deprem bilimi açısından biz bunları henüz çok az biliyoruz. Sizlerde şahit oluyorsunuz zaten, yapılan açıklamalardaki belirsizlikler de dikkatinizi çekiyordur. Deprem hakkında aslında bütün ülke olarak kastetmiyorum bütün dünya açısından daha bana göre emekleme aşamasındayız. Yani yeni yeni öğreniyoruz bir süreci. Ayrıntıları yeni yeni şekillendiriyoruz. O yüzden kesin olarak evet Yedisu Fayı kırıldı, Malatya fayının üzerine statik olarak stres binmez, binemez sistemler farklı diyebilirim. Ama dinamik şartlar altında Malatya’yı nasıl etkileyecektir, bu bir soru işareti. Zaten böyle soru işaretleri yüzünden burada çalışıyoruz” ifadelerine yer verdi.

Birçok Ekip Aynı Anda Çalışacak

6 Şubat 2023’de meydana gelen 7.8 büyüklüğündeki Pazarcık depreminin yaklaşık 300 kilometrelik bir yüzey kırığı oluşturduğunu anlatan Zabcı, “Bunun etkisi çok büyük. Yani biz uydu ölçümleriyle baktığımızda neredeyse Bursa’ya kadar Anadolu’nun içinde bir deformasyon söz konusu. O da haliyle Anadolu’da gözüken diğer faylar konusunda bizi tedirgin ediyor. Bilimsel anlamda tedirgin ediyor, bunu sosyal anlamda hemen değerlendirip korkmaya gerek yok. Ama kesinlikle bilimsel olarak takip edip çalışılması lazım. Malatya fayı üzerinde yapılan çalışma da zaten bunun bir parçası. Bunlar maalesef zaman alan şeyler. Veri biriktikçe bunlar sağlıklı yorumlandıkça, biz bu yapılar hakkında daha sağlıklı bir şeyler söyleyebiliyoruz. Malatya fayı hakkında bildiğimiz mesela Kuzey Anadolu Fayında mukayese ettiğiniz zaman çok az. Farklı farklı disiplinler var. Malatya fayı üzerinde en azından yayınlanmış tek bir çalışma var. Eski depremleri açığa çıkartıp bunların kabaca hangi zaman aralıklarında olduğunu, bunların arasındaki ortalama zamanın ne olduğunu ve gelecek hakkında bir projeksiyon yapmak” şeklinde konuştu.

Malatya fayıyla ilgili şu an oldukça kısır bir bilgi olduğunu da ifade eden Doç. Dr. Zabcı, “Farklı ekipler farklı projelerle birbirinden bağımsız olarak çalışıyorlar. Malatya’da tek çalışan biz değiliz, başka çalışanlar da olacak. Ve umudumuz bu farklı ekiplerin aslında birbirinden bağımsız gibi gözüken çalışmaları sonuçta birleşerek Malatya fayı hakkında çok daha sağlıklı bilgi sağlayacak. Yani amacımız bu bizim. Bir yandan da acaba bu depremlerin büyük 2023’te gerçekleşen büyük depremlerin herhangi bir etkisi var mı? Hız alanında bir değişim oldu mu? Bunlar çok hassas bir şekilde ölçülebilir mi? çabamız bu yönde” dedi.

Jeoloji Mühendisleri Odası Malatya Şube Başkanı Yunus Gülmez ise bölgede ilk etap çalışmalarının Mayıs ayında başladığını belirterek, “Daha önce de bu bölgede bir çalışma yapıldı ama detaylı değildi. Daha detaylı şekilde şu anki çalışmayla neticelendirilecek. Bu tek etap değil birkaç etap olacak. Bu çalışma eylül ayına kadar devam edecek sonra bir raporlama olacak. Oradan gelen verilerle paleosismolojik ve kazı çalışmaları da olacak” diye konuştu.

Malatya fayı yakın mercek altına alınıyor

Yorumlar (0)
14
açık
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 38 102
2. Fenerbahçe 38 99
3. Trabzonspor 38 67
4. Başakşehir 38 61
5. Kasımpasa 38 56
6. Beşiktaş 38 56
7. Sivasspor 38 54
8. Alanyaspor 38 52
9. Rizespor 38 50
10. Antalyaspor 38 49
11. Gaziantep FK 38 44
12. A.Demirspor 38 44
13. Samsunspor 38 43
14. Kayserispor 38 42
15. Hatayspor 38 41
16. Konyaspor 38 41
17. Ankaragücü 38 40
18. Karagümrük 38 40
19. Pendikspor 38 37
20. İstanbulspor 38 16
Takımlar O P
1. Eyüpspor 34 75
2. Göztepe 34 70
3. Sakaryaspor 34 60
4. Bodrumspor 34 57
5. Ahlatçı Çorum FK 34 56
6. Kocaelispor 34 55
7. Boluspor 34 53
8. Gençlerbirliği 34 51
9. Bandırmaspor 34 50
10. Erzurumspor 34 44
11. Ümraniye 34 43
12. Manisa FK 34 40
13. Keçiörengücü 34 40
14. Adanaspor 34 39
15. Şanlıurfaspor 34 38
16. Tuzlaspor 34 38
17. Altay 34 10
18. Giresunspor 34 7
Takımlar O P
1. M.City 38 91
2. Arsenal 38 89
3. Liverpool 38 82
4. Aston Villa 38 68
5. Tottenham 38 66
6. Chelsea 38 63
7. Newcastle 38 60
8. M. United 38 60
9. West Ham United 38 52
10. Crystal Palace 38 49
11. Brighton 38 48
12. Bournemouth 38 48
13. Fulham 38 47
14. Wolves 38 46
15. Everton 38 40
16. Brentford 38 39
17. Nottingham Forest 38 32
18. Luton Town 38 26
19. Burnley 38 24
20. Sheffield United 38 16
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 95
2. Barcelona 38 85
3. Girona 38 81
4. Atletico Madrid 38 76
5. Athletic Bilbao 38 68
6. Real Sociedad 38 60
7. Real Betis 38 57
8. Villarreal 38 53
9. Valencia 38 49
10. Deportivo Alaves 38 46
11. Osasuna 38 45
12. Getafe 38 43
13. Celta Vigo 38 41
14. Sevilla 38 41
15. Mallorca 38 40
16. Las Palmas 38 40
17. Rayo Vallecano 38 38
18. Cadiz 38 33
19. Almeria 38 21
20. Granada 38 21
Namaz Vakti 25 Temmuz 2024
İmsak 03:45
Güneş 05:24
Öğle 12:44
İkindi 16:34
Akşam 19:54
Yatsı 21:26