26.06.2022, 11:03

EMPAT DOĞULMAZ!

Bir önceki yazımda, empati bir yetenek mi? Yoksa… Deyip, empatinin ne olup ne olamayacağından bahsedip, aşırı empatik davranışlar sergileyenlerde empat kişilik oluşabileceğini ve bunun hiç de hoş bir durum olmadığını yazmıştım.

Empatiyi bir yetenek olarak kabul eden kişiler, bir süre sonra zihnen, ruhen ve bedenen onaylandıklarını, kabul gördüklerini ve daha çok sevildiklerini düşüneceklerdir. Bu onaylanma hazzı dolayısıyla, sürekli empatik düşünce tarzında kaldıkları için de, aslında sadece ’’ kendi duygu’’ durumlarına ve yine sadece ‘’kendi algı’’ düzeylerine göre bir tutum sergilediklerini düşünmeden, karşılarındaki kişiyi tamamen anladıklarını varsayarak, onların istedikleri tavır sanki buymuş gibi belki biraz da yapmacık bir hal içine gireceklerdir.

Bir cenaze töreninde bulunduğunuzu düşünün. Cenaze gelenekleri, kültürlere ve dini gruplara göre değişir. Cenazeler için ortak olan seküler motivasyonlar arasındaki tek benzerlik, merhumun yasını tutmaktır. Oysa bizler bulunduğumuz topluluğun içindeki örf ve adetlere göre davranır, onlara göre şekilden şekle girip, onların davranışı gibi yas tutarız. Doğu kültüründe ağıt yakmak vardır mesela, sineye vurarak ağıt söylerler. Öyle bir ortamdaysanız, bir süre sonra sizler de onlar gibi ağıt yakmaya başlarsınız. Hâlbuki öz benliğinizde böyle bir şey yoktu. Sadece gördünüz, öğrendiniz ve uyguladınız. Ve sonra da’’ onun acısında yanındaydım, onu anladım’’ ya da ‘’onun acısını paylaştım’’ deyip bir de teselli ettiğimizi düşünürüz ya, e nerede hani empati?

Toplumsal örf ve adetler ya da dayatmalar, hangi alanda,’ kime göre, neye göre’ kategorize edilerek, ‘’karşındaki kişiyi kendin gibi gör’’ ya da ‘’kendini karşındaki insanın yerine koy’’ düşüncesiyle bağdaşır ki? Ancak taklit edebilirsin karşındaki kişiyi. O da sadece göstermeliktir. Ağlarsa ağlıyor, dövündüğünde dövünüyorsan ‘’acını anlıyor ve paylaşıyorum’’ düşüncesi, sadece taklittir. Aşırı empatik olmak ya da öyle olduğunu sanmak, övünülecek bir durum değil yani.

Atalar boşuna ‘ateş düştüğü yere yakar’ dememişler.

Evet, bizler, insanoğlu olarak empatiye yatkın olarak doğarız. Yaradılışımızda, insanları diğer canlılardan ayıran bir özellik olan ayna nöronlarının da bulunması, bir artı olarak düşünülse de, birçok alanda insanı geriletir ve başarısızlığa sürükler. Çalıştıkları alanda kendilerini aynaladıklarını düşündükleri diğer çalışanlara karşı, sadece kendi hisleri yönünde ayna tuttukları için asıl amacın ne olduğunu bilemeden yanlış kararlar alabilirler. Partnerleriyle ilişkilerinde başarısız olurlar, çünkü tuttukları ayna, kendi iç dünyalarının aynasıdır. Kendisi partnerini seviyorsa, ‘’beni seviyor, ama…’’ âşıksa ‘’bana âşık, ama… üzgünseniz ‘’o da üzgün, ama…’’ ve bilirsiniz ki ’’ama’’ dan önceki sözcük hiçbir anlam ifade etmez. Oradaki anlam yine sadece ve sadece sizin yüklediğiniz anlamdır. Karşınızdakini kendi içinize göre etiketlemiş ve kendi hisleriniz doğrultusunda sizi sevdiğine, size âşık olduğuna ya da en az sizin kadar üzüldüğüne kendinizi inandırmak için bir de ‘’ama’’lara sığınmışsınızdır. Çünkü sizlerin bir yetenek olarak düşünülen empati yeteneğiniz vardır, öyle değil mi?

Empati, gerçek anlamda, birlikte var olabilmek ve işbirliği için bir yetenektir sadece.

Yüksek empati yeteneği olduğunu düşünen insanlar bunun zararlarını, iş hayatında, aile hayatında, çocuk yetiştirmede, özel hayatlarında ve sosyal ilişkilerinde yoğun bir şekilde yaşarlar. Yolun sonunda da -hâlbuki diğerleri için tüm fedakârlıkları- yapmışlardır.

Görünüşte her şeyi, karşısındakinin iyiliği için yapıyordur.

Aslolan ise kendi beklentilerine karşı, bir beslenme tarzı yaratmaları ve kendilerini doyuracak olan hangi beklenti, hangi duygu durumu ise ona göre davranarak karşılığını almaya çalışmalarıdır.

Özellikle 0-6 yaş döneminde, yine o anlık algı ve bilinç seviyeleriyle, ailelerinden yeterince değer görmemiş olduklarını düşünen kişiler, kendilerini değerli hissetmek için diğer insanlara şirin görünmeye çalışırlar. Yeter ki onlar da kendisini şirin görsün ve tabii ki sevsin, değer versin.

Tüm duygular bir koşula bağlanmıştır artık ve empati diye bir şey yoktur.

Gelelim empat kişiliklere; işte, yüksek empati yeteneği olduğunu düşünen insanların olayı getirdikleri nokta tam da burası. Empatinin ne olduğunu tam olarak kavrayamayıp, bir de bu durumla övünen insanların bu duygu karmaşası içerisinde kendilerini getirdiği ’’ tanılanamamış kişilik bozukluğudur ‘’ empat kişilik.

Empat kişi doğulmaz, olunur.

Empat kişilikler, kendilerine değil, karşılarındakine odaklıdırlar. Kendi duygu ve düşüncelerini daima ikinci planda tutarlar. Bir başka insan için aşırı empati göstererek, aslında ulaşmak istedikleri şey öz saygı ve sevgidir. Fakat buna asla ulaşamazlar. Kendilerinden o kadar uzaklaşmışlardır ki, ufacık sevgi ya da saygı kırıntısı için yapamayacakları şey yoktur.

Empat kişilikler artık işi o kadar ileriye götürürler ki, iletişim halinde oldukları insanların duygularını üst düzeyde hissedip kendi hayatlarında aynısını birebir yaşarlar. Başkalarının algı ve duygu durumunu kendileriyle özdeşleştirip, en derin travmalara kadar kendi zihin düzeylerinde hissederek, sanki kendi travmalarıymış gibi sahiplenirler. Dolayısıyla sağlıksız bir ruh halinin yanı sıra gün geçtikçe beden sağlıklarını da yitirirler.

El alemden gelebilecek olumsuz bir yorum dünyalarını başlarına yıkabilir.

İnsanlar genelde isteklerini koşulsuz şartsız yerine getiren, sorunsuz, sorgulamayan, fedakar kişileri yanlarında tutarlar. Bu durum, kısa vadede toplum tarafından onaylanan empatik bireye kendi ruhsallığına verdiği olumsuz etkilerini yaşamı boyunca taşıtacaktır.

Kaldı ki bu yanlarında tutulma, verilen değer, sevgi ya da her neyse, acaba gerçek bir dostluk, arkadaşlık için midir yoksa bir çıkar ilişkisi için mi? Siz dostluk sanırsınız, onlar kendilerini sizinle doyuruyorlardır.

Bakın, karşıdaki insan davranışında da bir koşuldan bahsediyorum.

İşte, kimse kadar ne üzülebilir, ne sevinebilir ne de birisini onun sizi sevdiği kadar sevebilirsiniz. Çünkü o kişinin duygusunu asla bilemezsiniz sadece tahmin edebilirsiniz. Tahminleriniz de sadece ve sadece sizi bağlar.

Ve en acı tarafı geliyor,

O sadece sizin sorununuzdur.

Gerçekte, birlikte var olabilmek ve işbirliği için bir yetenek olan empatiyi bu şekilde kabul edelim ve hayatımızı daha fazla zorlaştırmayalım. Emin olun el ve alem her zaman her şeyi söyleyebilir. Bu da onların sorunu olsun, ne çıkar?

Tamamen kendinize özgü duygu ve düşüncelerinizi, kendiniz olarak yaşayabilmeniz dileğimle...

Yorumlar (12)
Mehriye 2 yıl önce
Çok aydınlatıcı bir yazı olmuş, kutlarım Gökben Hanım
Dilber Demirci 2 yıl önce
Yazılarınızı severek takip ediyorum gokben hanim yolunuz hep.guzelliklere acilsin
Dilber Demirci 2 yıl önce
Paylaşımlarınızı severek takip ediyorum Gokben Hanım.Yolunuz hep güzelliklere açılsın.
Ali Poyraz 2 yıl önce
Gerçekten çok güzel ve faydalı bir yazı. Çok doğru söylüyorsunuz Gökben hanım.
İlker E. 2 yıl önce
O kadar haklısınız ki hocam, kendi öz duygularımızı özgürce yaşayamayalı çok uzun zaman olmuş. Hep o el alem ne der korkusundan oluyor.
Naçizane bu durumla ilgili nasıl bir yol izleyebileceğimiz hakkında bir yazı yazarsanız çok memnun olurum. Saygılar efendim. Bir de bu kadar uzun ara vermeyin
Tuğba 2 yıl önce
Ne kadar güzel ifade edilmiş bir duygu durumu yazılmış elinize yüreğinize sağlık
Ümit YÜKSELER SELVi 2 yıl önce
El alem için yapılan hatalar insanı insanliktan çıkarıp psikopat yapıyor.Hic bir zaman kendi olamiyor.Baskalarinin yargılarına göre boynun sürüklenen bir köpek misali hayatı idame ettiriyor.insanin kendine yakistirdigini yaptığını ve yasattigini kimse kimseye yapmiyor
Filiz Yeşil 2 yıl önce
Gökben hn, merhaba
Yazınız çok açıklayıcı ve anlaşılırdı. Sizinle temasa geçmek ve engin bilgilerinizden faydalanmak isterim. Teşekkür ederim.
Bütün Yorumları Görmek İçin Tıklayın
14
açık
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 26 69
2. Fenerbahçe 26 67
3. Trabzonspor 26 43
4. Beşiktaş 26 43
5. Kasımpasa 26 39
6. Rizespor 27 36
7. Antalyaspor 26 35
8. Kayserispor 27 35
9. Başakşehir 27 34
10. Sivasspor 26 34
11. Samsunspor 27 33
12. A.Demirspor 26 32
13. Ankaragücü 27 29
14. Hatayspor 26 29
15. Gaziantep FK 27 29
16. Alanyaspor 26 29
17. Karagümrük 26 28
18. Pendikspor 26 26
19. Konyaspor 26 25
20. İstanbulspor 26 12
Takımlar O P
1. Eyüpspor 23 55
2. Göztepe 23 46
3. Kocaelispor 23 43
4. Bodrumspor 24 42
5. Sakaryaspor 23 40
6. Bandırmaspor 24 39
7. Ahlatçı Çorum FK 24 38
8. Boluspor 23 36
9. Gençlerbirliği 23 33
10. Erzurumspor 23 30
11. Keçiörengücü 23 29
12. Manisa FK 23 27
13. Ümraniye 24 27
14. Adanaspor 23 23
15. Şanlıurfaspor 23 22
16. Tuzlaspor 23 22
17. Altay 24 15
18. Giresunspor 24 7
Takımlar O P
1. Liverpool 26 60
2. M.City 25 56
3. Arsenal 25 55
4. Aston Villa 25 49
5. Tottenham 25 47
6. M. United 25 44
7. Brighton 25 38
8. Newcastle 25 37
9. West Ham United 25 36
10. Chelsea 25 35
11. Wolves 25 35
12. Fulham 25 29
13. Bournemouth 24 28
14. Brentford 25 25
15. Crystal Palace 25 25
16. Nottingham Forest 25 24
17. Everton 25 20
18. Luton Town 25 20
19. Burnley 25 13
20. Sheffield United 25 13
Takımlar O P
1. Real Madrid 25 62
2. Girona 25 56
3. Barcelona 25 54
4. Atletico Madrid 25 51
5. Athletic Bilbao 25 49
6. Real Sociedad 26 40
7. Real Betis 25 39
8. Valencia 25 36
9. Las Palmas 25 35
10. Getafe 25 34
11. Osasuna 25 32
12. Villarreal 26 29
13. Deportivo Alaves 25 28
14. Rayo Vallecano 25 25
15. Sevilla 25 24
16. Mallorca 25 23
17. Celta Vigo 25 20
18. Cadiz 25 17
19. Granada 25 14
20. Almeria 25 8
Namaz Vakti 24 Şubat 2024
İmsak 05:44
Güneş 07:05
Öğle 12:51
İkindi 15:56
Akşam 18:27
Yatsı 19:42