Türk Tabipleri Birliği (TTB) İnsan Hakları Kolu ve Merkez Konseyi, 20 Kasım Dünya Çocuk Hakları Günü dolayısıyla bir açıklama yayımladı. Birleşmiş Milletler (BM) Çocuk Haklarına Dair Sözleşme’nin kabul edilmesinin üzerinden 37 yıl geçmesine rağmen çocukların temel haklarından yoksun bırakılmaya devam edildiği belirtilen açıklamada, çocukların yalnızca korunması gereken bireyler değil, yaşamları ve gelecekleri hakkında söz sahibi hak özneleri olduğu vurgulandı.

Açıklamada, çocuk yoksulluğu ve işçi ölümlerine ilişkin çeşitli kurumların verilerine yer verildi:

Dünya Erkekler Günü bugün mü? 19 Kasım'ın anlamı ve tarihi
Dünya Erkekler Günü bugün mü? 19 Kasım'ın anlamı ve tarihi
İçeriği Görüntüle

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2025 yılı verilerine göre, 0-17 yaş grubundaki çocukların %36,8’i yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında bulunuyor.

10 çocuktan 3'ü yoksul

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı’nın (TEPAV) 9 Kasım 2026 tarihli araştırmasına göre, Türkiye’de yaklaşık 6,7 milyon çocuk (çocukların %31’i) yoksulluk sınırının altında yaşıyor.

TÜİK’in 2024 yılı Çocuk Sağlığı ve Yoksunluğu araştırmasına göre, 15 yaş ve altındaki çocukların bulunduğu hanelerin %10’unda çocuklar ekonomik yetersizlik nedeniyle günde en az bir kez taze meyve ve sebze tüketemiyor.

Çalışan çocuk sayısı %70 arttı

Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Araştırma Merkezi’nin (DİSK-AR) Eylül 2026 tarihli araştırmasına göre, 15-17 yaş grubunda çalışan çocuk sayısı 2021’de 520 bin iken 2025’te 882 bine (yaklaşık %70 artış) yükseldi.

İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği (İSİG) Meclisi verilerine göre, 2024’te en az 71, 2025’te ise en az 94 çocuk çalışırken hayatını kaybetti; 2025-2026 eğitim-öğretim döneminde (1 Eylül 2025-31 Ağustos 2026) ise en az 95 çocuk iş cinayetlerinde yaşamını yitirdi.

TTB açıklamasında çocuk sağlığının yalnızca hastalıkların tedavisiyle sınırlı olmadığı, koruyucu sağlık, aşılama, ruh sağlığı ve gelişimsel izlem hizmetlerine eşit erişimin yanı sıra beslenme, barınma ve yaşam koşullarının da belirleyici olduğu ifade edildi. Mesleki eğitim merkezleri (MESEM) başta olmak üzere mesleki eğitim uygulamalarının çocuk emeğinin sömürülmesine zemin hazırlamasına son verilmesi gerektiği kaydedildi.

Açıklamada çocuk haklarının korunması için öne çıkarılan başlıca talepler şöyle sıralandı:

Çocuk yoksulluğunu ve eşitsizlikleri giderecek hak temelli sosyal ve ekonomik politikaların hayata geçirilmesi.

Çocukların yeterli beslenmeye erişiminin güvence altına alınması, bir öğün ücretsiz okul yemeği ve temiz su hakkının sağlanması.

Çocuk işçiliğine ve MESEM uygulamalarına son verilmesi.

Bütün çocukların ücretsiz, nitelikli, anadilinde, erişilebilir sağlık ve koruyucu sağlık hizmetlerinden yararlanması.

Çocukların kendilerini ilgilendiren kararlarda görüşlerini özgürce ifade edebilmesi, şiddet ve istismara karşı etkin kamusal mekanizmalar oluşturulması ve hak ihlali verilerinin şeffaf biçimde yayımlanması.

Çocukların özgürlüklerinden yoksun bırakılmasına alternatif onarıcı adalet mekanizmalarının geliştirilmesi, savaşların sona erdirilmesi ve Türkiye’nin BM Çocuk Haklarına Dair Sözleşme’ye koyduğu çekinceleri kaldırması.